सरोज पौडेलको निर्देशनमा बनेको चलचित्रले नेपालमा ४६ करोड ८७ लाख ४१ हजार ४९७ रुपैयाँ ग्रस कलेक्सन गरेको थियो। करिब १ करोड ३० लाख रुपैयाँको लगानीमा निर्माण भएको फिल्मले अपेक्षाभन्दा निकै ठूलो व्यावसायिक सफलता हासिल गरेको थियो। प्रदर्शनको सुरुवाती दिनमा १७ लाख रुपैयाँको ओपनिङ गरेको चलचित्रले क्रमशः दर्शकको आकर्षण बढाउँदै बक्स अफिसमा नयाँ कीर्तिमान कायम गरेको थियो।
यसबीचमा थुप्रै नेपाली चलचित्र प्रदर्शनमा आए। केहीले दर्शकको राम्रो साथ पाए भने केहीले उल्लेखनीय व्यापार पनि गरे। तर, ‘पूर्णबहादुरको सारङ्गी’ले कायम गरेको कुल कमाइ, शो सङ्ख्या र प्रदर्शन अवधिसम्बन्धी कीर्तिमानलाई अहिलेसम्म अन्य चलचित्रले उछिन्न सकेका छैनन्।
यस चलचित्रको सफलताको मुख्य विशेषता सीमित बजेटमा ठूलो व्यावसायिक उपलब्धि हासिल गर्नु हो। स्थापित कलाकार, ठूलो लगानी र व्यापक प्रचारप्रसारबिना पनि दर्शकको विश्वास जित्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण यसले प्रस्तुत गरेको थियो।
सामाजिक विषयवस्तु, पारिवारिक सम्बन्ध र भावनात्मक कथावस्तुलाई प्रभावकारी रूपमा प्रस्तुत गरिएकाले चलचित्रले दर्शकको मन जित्न सफल भयो। प्रदर्शनका प्रारम्भिक दिनमा सामान्य देखिएको दर्शकको चाप पछि बढ्दै गयो। दर्शकको मागअनुसार हलहरूले थप शो सञ्चालन गर्नुपरेको थियो।
चलचित्रले एकै दिन ९८ वटा हलमा ४६५ शो पाएको थियो। बिहान ४ः४५ बजेदेखि राति ११ः४५ बजेसम्मका शो सञ्चालन हुनु यसको लोकप्रियताको अर्को उदाहरण बन्यो। प्रदर्शनको तेस्रो दिनपछि धेरै शो अग्रिम बुकिङमै भरिएका थिए। असामान्य समयमा राखिएका शोमा समेत दर्शकको उल्लेख्य उपस्थिति देखिएको थियो।
व्यापारका हिसाबले पनि चलचित्रले दैनिक तथा साप्ताहिक कमाइमा नयाँ कीर्तिमान बनाएको थियो। एकै दिन ३ करोड ८९ लाख रुपैयाँ ग्रस कलेक्सन गरेको यस फिल्मले पहिलो सातामा ८ करोड २५ लाख रुपैयाँ कमाएको थियो। दोस्रो सातासम्म यसको कुल ग्रस कलेक्सन २७ करोड ३५ लाख रुपैयाँ पुगेको थियो।
सामान्यतया प्रदर्शनको पहिलो सातापछि चलचित्रको व्यापार घट्दै जाने भए पनि ‘पूर्णबहादुरको सारङ्गी’मा दर्शकको आकर्षण लामो समयसम्म कायम रह्यो। सकारात्मक प्रतिक्रियाका कारण दोस्रो सातामा पनि दर्शकको उपस्थिति उल्लेखनीय रह्यो।
चलचित्रको लोकप्रियता नेपालमा मात्रै सीमित रहेन। विदेशमा बसोबास गर्ने नेपाली दर्शकमाझ पनि यसले राम्रो प्रभाव पार्यो। डायस्पोरामा सर्वाधिक शो प्राप्त गर्ने र सर्वाधिक कमाइ गर्ने नेपाली चलचित्रका रूपमा समेत यसले कीर्तिमान बनाएको दाबी गरिएको छ।
नेपाली समाज, पारिवारिक सम्बन्ध र भावनात्मक पक्षसँग जोडिएको कथाले विदेशमा रहेका नेपाली दर्शकलाई पनि आकर्षित गरेको थियो। घरेलु बजारसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा समेत दर्शकको साथ पाउनुलाई चलचित्रको व्यावसायिक सफलताको महत्त्वपूर्ण पक्ष मानिएको छ।
प्रदर्शन अवधिका हिसाबले पनि फिल्मले उल्लेखनीय उपलब्धि हासिल गरेको थियो। चलचित्रले ३८ वटा हलमा प्रदर्शनको ५१ दिन पूरा गरेको थियो। त्यस्तै, नेपालका १० वटा हलमा सय दिनसम्म प्रदर्शन हुने पहिलो नेपाली चलचित्रको कीर्तिमानसमेत बनाएको दाबी गरिएको छ।
करिब १ करोड ३० लाख रुपैयाँ निर्माण लागत रहेको चलचित्रले ४६ करोड ८७ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको ग्रस व्यापार गर्नु आफैँमा उल्लेखनीय उपलब्धि हो। यही कारण यसलाई नेपाली चलचित्र क्षेत्रको सर्वाधिक व्यावसायिक सफलता हासिल गर्ने फिल्ममध्ये एकका रूपमा लिइन्छ। यद्यपि, कुल ग्रस कलेक्सन नै निर्माताको वास्तविक नाफा भने होइन। हलको हिस्सा, वितरकको कमिसन, कर तथा अन्य खर्च कटाएपछि मात्रै वास्तविक नाफा निर्धारण हुन्छ।
चलचित्र प्रदर्शनमा आएको दुई वर्ष बितिसक्दा पनि यसले बनाएका प्रमुख बक्स अफिस कीर्तिमान कायमै छन्। नेपाली चलचित्रको बजार विस्तार हुँदै जाँदा भविष्यमा यी उपलब्धि तोडिन सक्ने सम्भावना भने खुला नै छ। तर, ‘पूर्णबहादुरको सारङ्गी’ले घरेलु बजारमा नेपाली चलचित्रको व्यावसायिक सम्भावना कति ठूलो हुन सक्छ भन्ने देखाएको छ।
चलचित्रमा पूर्णबहादुरको भूमिकामा विजय बराल र बाटुलीको भूमिकामा अञ्जना बराइलीले अभिनय गरेका छन्। उनीहरूको अभिनयसँगै अन्य कलाकारको प्रस्तुतिले पनि कथालाई प्रभावकारी बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो।
चलचित्र प्रदर्शनको दुई वर्ष पूरा भएको अवसरमा निर्माण टोलीले सामाजिक सञ्जालमार्फत खुसी व्यक्त गरेको छ। मुख्य कलाकार विजय बराल र अञ्जना बराइलीले पनि चलचित्रसँग जोडिएका पुराना अनुभव र सम्झना साझा गरेका छन्।
निर्देशक सरोज पौडेलले ‘पूर्णबहादुरको सारङ्गी’लाई आफ्नो जीवनकै अविस्मरणीय चलचित्रका रूपमा स्मरण गरेका छन्। यस चलचित्रले आफूलाई आफ्नो कामप्रति अझ गम्भीर र जिम्मेवार बन्न सिकाएको उनको भनाइ छ। आगामी काम गर्दा अझ धेरै सोचविचार गर्नुपर्ने जिम्मेवारीसमेत यस चलचित्रले दिएको उनले बताएका छन्।
मुख्य कलाकार विजय बरालले पूर्णबहादुरको चरित्र निर्माणका क्रममा आफ्नै तर्फबाट विशेष मेहनत गरेको बताए। पात्रलाई दर्शकले आफ्नै नजिकको व्यक्तिका रूपमा महसुस गर्न सकून् भन्ने उद्देश्यले उनले आफ्ना पुर्खा, हजुरबुबा र जीवनमा देखेका विभिन्न भावनात्मक घटनालाई चरित्र निर्माणको आधार बनाएका थिए। दर्शकले विजय बरालभन्दा पनि पूर्णबहादुरको पात्रलाई आत्मीय रूपमा महसुस गरून् भन्ने आफ्नो चाहना रहेको उनले उल्लेख गरेका छन्।
अभिनेत्री अञ्जना बराइलीले पनि यस चलचित्रलाई आफ्नो जीवनभर स्मरणमा रहने विशेष अनुभवका रूपमा व्याख्या गरेकी छन्। चलचित्रले आफूलाई ‘बाटुली’ पात्रमार्फत दर्शकमाझ चिनाएको र दर्शकबाट अपार माया, साथ तथा सम्मान प्राप्त भएको उनले बताएकी छन्। सहकलाकार, निर्माण टोली र दर्शकसँग जोडिएका अनुभव आफ्नो कलाकारिता यात्रामा सधैँ विशेष रहने उनको भनाइ छ।
विनोद पौडेल निर्माता रहेको यस चलचित्रमा विजय बराल, मुकुन भुसाल, अञ्जना बराइली, प्रकाश सपूत, बुद्धि तामाङ, माओत्से गुरुङ, देशभक्त खनाल, भोलाराज सापकोटा, विनोद न्यौपाने, अलिसा बास्तोला, स्वायम् केसी र जान्वी पौडेललगायत कलाकारको अभिनय रहेको छ।
महेश दवाडीले चलचित्रको पटकथा तथा संवाद लेखेका हुन्। रमेश चौलागाईं र हरि श्रेष्ठ कार्यकारी निर्माता रहेको यस फिल्मले नेपाली चलचित्रको व्यावसायिक इतिहासमा एउटा महत्त्वपूर्ण स्थान बनाएको छ।
‘पूर्णबहादुरको सारङ्गी’का नाममा रहेका १० प्रमुख बक्स अफिस कीर्तिमान
1. सर्वाधिक व्यापार गर्ने नेपाली चलचित्र: घरेलु बक्स अफिसमा ४६ करोड ८७ लाख ४१ हजार ४९७ रुपैयाँ ग्रस कलेक्सन गर्दै सर्वाधिक कमाइ गर्ने नेपाली चलचित्र बनेको।
2. एकै दिन सर्वाधिक शो पाउने चलचित्र: एकै दिन ९८ वटा हलमा ४६५ शो सञ्चालन भएको।
3. धेरै शो अग्रिम बुकिङमै भरिने चलचित्र: दर्शकको मागका कारण प्रदर्शनका क्रममा धेरै शो अग्रिम बुकिङमै सोल्डआउट भएका र हलहरूले थप शो सञ्चालन गर्नुपरेको।
4. एकै दिन सर्वाधिक कमाइ गर्ने चलचित्र: एक दिनमै ३ करोड ८९ लाख रुपैयाँ ग्रस कलेक्सन गरेको।
5. पहिलो सातामा सर्वाधिक व्यापार गर्ने चलचित्र: प्रदर्शनको पहिलो सातामा ८ करोड २५ लाख रुपैयाँ ग्रस कमाइ गरेको।
6. दोस्रो सातामा सर्वाधिक व्यापार गर्ने चलचित्र: दोस्रो सातासम्म कुल ग्रस कलेक्सन २७ करोड ३५ लाख रुपैयाँ पुगेको।
7. डायस्पोरामा सर्वाधिक शो र कमाइ गर्ने चलचित्र: विदेशमा रहेका नेपाली दर्शकमाझ उल्लेखनीय लोकप्रियता हासिल गर्दै शो सङ्ख्या र कमाइमा कीर्तिमान बनाएको दाबी गरिएको।
8. निर्माण लागतको तुलनामा असाधारण व्यापार गर्ने चलचित्र: करिब १ करोड ३० लाख रुपैयाँको निर्माण बजेटमा ४६ करोड ८७ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको ग्रस व्यापार गरेको। वास्तविक नाफा भने छुट्टै वित्तीय विवरणबाट मात्र पुष्टि गर्न सकिन्छ।
9. धेरै हलमा ५१ दिन प्रदर्शन हुने चलचित्र: नेपालका ३८ वटा हलमा प्रदर्शनको ५१ दिन पूरा गरेको।
10. १० वटा हलमा सय दिन प्रदर्शन हुने पहिलो नेपाली चलचित्र: नेपालका विभिन्न १० वटा हलमा प्रदर्शनको सय दिन पूरा गरेको दाबी गरिएको।
