नागरिक उन्मुक्ति पार्टी, नेपालका संस्थापक रेशमलाल चौधरीले गणतन्त्रसँगै पहिचान र धर्म साटिएको भन्दै प्रश्न उठाएका छन्।
आइतवारदेखि काठमाडौंको खुलामञ्चमा आयोजित नेपाली काँग्रेसको १५औँ महाधिवेशनका क्रममा उनले संविधानमा अधिकार सुनिश्चित गरिए पनि कार्यान्वयनको पाटो फितलो रहेको भन्दै राज्यको उच्च ओहोदामा थारू समुदायको पहुँचबारे नेतृत्वसँग जवाफ माग गरेका हुन्।
चौधरीले लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा आफ्नो समुदायको योगदानको स्मरण गरे। उनले १९ दिने जनआन्दोलनमा आफूहरू पनि सहभागी भएको र गणतन्त्र ल्याउन लाठी तथा पानीको फोहोरा खाएको स्मरण गर्दै गणतन्त्र प्राप्तिपछि पहिचान र धार्मिक आस्थामाथि प्रश्न उठेको जिकिर गरे।
चौधरीले नेपाली काँग्रेसले कमैया मुक्ति र संविधान निर्माणमा खेलेको भूमिकाको प्रशंसा गर्दै संविधानमा लेखिएका अधिकारहरू व्यवहारमा नआएको गुनासो गरे।
उनले ६–७ प्रतिशत जनसंख्या ओगटेको थारू समुदाय अझै पनि राज्यको निर्णायक तहमा पुग्न नसकेको भन्दै प्रधानन्यायाधीश, सेनापति र मुख्यसचिवजस्ता पदमा थारू समुदायको प्रतिनिधित्व कहिले हुने भनी प्रश्न गरे।
उनले भने, ‘आजका सभापति गगन थापा हुनुहुन्छ। तर गगनजी, त्यो आन्दोलनमा हामी पनि समाहित थियौँ। हामीले पनि लाठी खायौँ, पानीका फोहोरा खायौँ। १९ दिने जनआन्दोलनमा हामीले पनि सहभागिता जनायौँ। त्यो आन्दोलनमा हामीले गणतन्त्र ल्यायौँ। त्यतिबेला हामीले नारा लगायौँ– नेपाली काँग्रेस जिन्दाबाद, हाम्रो नेपाल जिन्दाबाद, गणतन्त्र नेपाल जिन्दावाद।’
‘तर गगनजी, एउटा प्रश्न छ। त्यो १९ दिने जनआन्दोलनबाट गणतन्त्र प्राप्त भयो, तर गणतन्त्रसँगै मेरो धर्म र पहिचान किन साटियो? हामी स्पष्ट रूपमा भन्न चाहन्छौँ। हाम्रो पहिचानसँग कुनै पनि कुराको साटफेर गर्न पाइँदैन। हाम्रो दशैँको जमरा, हाम्रा दिदीबहिनीले लगाउने टीका र सप्तरङ्गी मालासँग हामी कुनै पनि कुरा साटफेर गर्न तयार छैनौँ। हाम्रो धर्म, संस्कृति र पहिचान हाम्रो अस्तित्वसँग जोडिएका विषय हुन्।’
‘त्यति मात्र होइन, नेपालको संविधान निर्माणमा नेपाली काँग्रेसले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ। नेपाली काँग्रेसले संविधान निर्माणमा मात्र होइन, म सुदूरपश्चिमको र थारू समुदायको व्यक्ति भएकाले गर्वका साथ भन्न चाहन्छु– नेपाली काँग्रेसकै सरकारले कमैया मुक्ति अभियानलाई पनि अघि बढाएको थियो।’
चौधरीले टीकापुरलाई जिल्ला बनाउनुपर्ने पुरानो मागलाई पुनः दोहोर्याए।