नेकपा एमालेका उपाध्यक्ष रघुजी पन्तले विश्वमा शक्तिशाली राष्ट्रले कमजोर राष्ट्रमाथि आफ्नो इच्छा र शर्त लाद्ने प्रवृत्ति अन्त्य हुनुपर्ने बताएका छन् ।
शुक्रवार काठमाडौंमा महान ताङको पश्चिमी क्षेत्रको अभिलेखको नेपाली संस्करण पुस्तक विमोचन समारोहमा बोल्दै पन्तले नेपाल र चीनका जनता बुद्धका विचार र भावनाबाट प्रभावित रहेको उल्लेख गरेका हुन् । उहाँले नेपाली समाजमा विभिन्न धर्म मान्ने भए पनि भगवान बुद्धप्रति विशेष सद्भाव, आस्था र विश्वास रहेको बताए ।
बुद्धका विचारले शान्ति, सहअस्तित्व र आपसी सम्मानको सन्देश दिने उहाँको भनाइ छ । पन्तले हालै भारतमा सम्पन्न ब्रिक्स सम्मेलनमा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले व्यक्त गरेको विचार ग्लोबल साउथका देशहरूका लागि महत्वपूर्ण रहेको बताए ।
सी चिनफिङको भनाइ उद्धृत गर्दै पन्तले बलियाको नै जित हुनुपर्छ भन्ने तर्क स्वीकार्य नहुने बताए । विश्वमा शक्तिशाली देशले आफूले भनेको नमान्ने साना देशमाथि आक्रमण गर्ने तथा दबाब सिर्जना गर्ने प्रवृत्ति देखिएको उहाँको भनाइ छ ।
उहाँले विश्वमा अहिले व्यापार तथा ट्यारिफ युद्ध चलिरहेको उल्लेख गर्दै शक्ति र प्रभावका आधारमा अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध सञ्चालन गर्ने प्रवृत्तिमाथि प्रश्न उठाए ।
पन्तले भने, ‘हामी बुद्धका विचारहरूबाट, बुद्धका भावनाहरूबाट प्रभावित मानिसहरू हौँ । चीन पनि, चिनियाँ जनताहरू पनि र हामी नेपालीहरू पनि । हामी विभिन्न धर्म मान्न सक्छौँ तर प्रत्येक नेपालीको मनमा बुद्धप्रति विशेष अनुग्रह, विशेष सद्भाव र विशेष आस्था र विश्वास भएको तपाईं पाउनुहुन्छ । र मैले किन प्रसङ्ग जोडेको भन्दाखेरी त्यही बुद्धिजमको प्रभावले होला, भर्खरै भारतमा सम्पन्न भएको ब्रिक्समा चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङले बडो राम्ररी केही कुराहरू भन्नुभयो । उहाँले बोलेको कुरा, खास गरेर हामी जस्ता तेस्रो विश्वका अथवा ग्लोबल साउथका देशहरूको लागि महत्वपूर्ण छ । बलियाको नै जित हुनुपर्छ भन्ने तर्क मान्य हुँदैन र यसलाई धेरै पहिले नै त्याग्नुपर्थ्यो । यो सी चिनफिङको भाषणको एउटा अंश हो । तपाईं हामीले यहाँ देखिरहेका छौँ कि बलिया देशहरूले आफूले भनेको मानेन भनेर साना देशहरूमाथि आक्रमण भइराखेको छ । आफ्ना शर्त मानेन भनेर र संसारमा अहिले ट्याक्स वार, टेरिफ वार चलिरहेको छ । हामी देखिरहेका छौँ र त्यहाँ उहाँले जसरी पाँचवटा बुँदा एआईलाई कसरी प्रयोग गर्ने, डिजिटल प्लेटफर्मलाई कसरी गर्ने भन्ने विचारको साथसाथै पाँच बुँदा सार्नुभयो र के भन्नुभयो भन्दाखेरि, संसारमा हैकम चलाउने कुरा हुँदैन।’
पन्तले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई), डिजिटल प्लेटफर्मलगायत प्रविधिको प्रयोगका विषयमा समेत विश्वव्यापी सहकार्य आवश्यक रहेको बताए । विश्वमा कुनै एक देश वा शक्तिको हैकम चल्ने अवस्था स्वीकार गर्न नहुने उहाँको भनाइ छ । उहाँले ग्लोबल साउथका देशहरूले समानता, आपसी सम्मान र सहकार्यमा आधारित अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थाको पक्षमा आवाज उठाउनुपर्नेमा जोड दिए ।