प्याट्रियट प्रणाली द्रुत गतिमा चल्ने ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रहरूको सामना गर्न सबैभन्दा प्रभावकारी हतियारमध्ये एक हो।
ट्रम्पले रुससँग डिजेल सम्झौताको घोषणा गरेपछि र युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले रुसी रिफाइनरीहरूमा आक्रमण रोक्न अनिच्छा देखाएको भन्दै आलोचना गरेपछि ढिलाइ भएको क्षेप्यास्त्र वितरणले अमेरिका–युक्रेनबीचको तनाव बढाएको छ।
युक्रेनले लामो समयदेखि देशमा रुसको सैन्य आक्रमणका क्रममा बढ्दै गएको क्षेप्यास्त्रको प्रहारलाई सामना गर्न थप क्षेप्यास्त्र अवरोधकहरूको तत्काल आवश्यकता रहेको बताउँदै आएको छ।
जेलेन्स्कीले सोमबार किएभले वासिङ्टनबाट महत्त्वपूर्ण क्षेप्यास्त्र आपूर्तिसम्बन्धी सम्झौतामा हस्ताक्षर हुन लगभग एक महिनादेखि पर्खिरहेको बताएका छन्। यसैबीच, रुसले युक्रेनी ऊर्जा तथा नागरिक पूर्वाधारमा आफ्नो आक्रमण बढाएको छ।
बिहीबार युक्रेनी सहर डिनिप्रोमा भीडभाड भएको रेल प्लेटफर्ममा रुसी ड्रोन आक्रमण हुँदा कम्तीमा १४ जनाको मृत्यु भएको थियो। अन्य दुई सहरमा दिउँसो भएको हमलामा पाँच जनाको मृत्यु भएको थियो भने अबेर साँझ भएको क्षेप्यास्त्र आक्रमणमा राजधानी किएभमा एक जनाको मृत्यु भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
युक्रेनलाई क्षेप्यास्त्रहरूको तत्काल आपूर्ति आवश्यक भए तापनि किएभले ‘प्याट्रियट’ इन्टरसेप्टर (क्षेप्यास्त्र रोक्ने हतियार) छिट्टै प्राप्त गर्ने सम्भावना कम छ। सामान्यतया हतियार बिक्रीको प्रक्रिया पूरा हुन वर्षौं लाग्न सक्छ।
अमेरिकी निर्णयबारे जानकारी भएका दुई व्यक्तिका अनुसार, ती क्षेप्यास्त्रहरू अहिलेसम्म निर्माण नै भइसकेका छैनन्। त्यसैले सन् २०३० को दशकका केही वर्ष बितिसकेपछि मात्र उपलब्ध हुने अपेक्षा गरिएको छ।
अमेरिकी विदेश मन्त्रालयको विज्ञप्तिअनुसार युक्रेनले यी क्षेप्यास्त्रहरूको भुक्तानी क्यानडा, जर्मनी र नर्वेको सहयोग कार्यक्रममार्फत तथा युरोपेली संघको ‘युक्रेन सहयोग ऋण’ बाट प्राप्त रकम प्रयोग गरेर गर्नेछ।
प्याट्रियट इन्टरसेप्टरहरूको बिक्रीका लागि अमेरिकी हतियार निर्माता कम्पनी ‘लकहिड मार्टिन’ मुख्य ठेकेदार हो। अमेरिकी सेनाले जुलाई महिनामा प्याट्रियट इन्टरसेप्टर क्षेप्यास्त्रहरू उत्पादन गर्न लकहिडलाई ५८.६ अर्ब डलरसम्मको ठेक्का दिएको थियो।
लकहिडका अनुसार, यो सम्झौताले सन् २०३० को अन्त्यसम्ममा ‘प्याट्रियट पीएसी-३’ क्षेप्यास्त्रहरूको उत्पादन क्षमता तीन गुणा बढाउने आफ्नो प्रतिबद्धता पूरा गर्न मद्दत गर्नेछ। कम्पनीले यसअघि नै प्याट्रियट पीएसी-३ इन्टरसेप्टर क्षेप्यास्त्रहरूको वार्षिक उत्पादन क्षमता २,००० युनिटसम्म पुर्याउने घोषणा गरिसकेको छ।
पेन्टागनका वार्ताकारहरूले हतियार निर्माता ठेकेदारहरूलाई उत्पादन कार्य तीव्र पार्न दबाब दिइरहेका छन्।
अमेरिकी सेनाले आफ्ना सहयोगी राष्ट्रहरूलाई ठूलो परिमाणमा हतियार उपलब्ध गराउनु र विभिन्न सैन्य कारबाहीहरूमा आफैँले पनि ठूलो मात्रामा गोला-बारुद प्रयोग गर्नुले मुख्य हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली तथा सटीक प्रहार गर्ने हतियारहरूको मौज्दात (स्टक) लाई लिएर चिन्ता बढाएको छ।