काठमाडौं । नेपालमा जलवायु परिवर्तन र वातावरणीय जोखिम बढ्दै जाँदा त्यसको प्रत्यक्ष असर बालबालिकामा पर्न थालेको भन्दै संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय बालकोष (युनिसेफ)ले बालबालिकामैत्री जलवायु कार्यक्रम र नीतिमा लगानी बढाउन सरकारलाई सुझाव दिएको छ ।
युनिसेफले सार्वजनिक गरेको नयाँ पैरवी प्रतिवेदनमा नेपालका लाखौँ बालबालिका जलवायु परिवर्तन, वातावरणीय प्रदूषण र प्राकृतिक विपद्को जोखिममा रहेको उल्लेख छ । यस्ता जोखिमले उनीहरूको स्वास्थ्य, पोषण, शिक्षा, सुरक्षा र भविष्यमा गम्भीर चुनौती थपिरहेको प्रतिवेदनले औँल्याएको छ ।
जलवायु परिवर्तनले बालबालिकाको वर्तमान अवस्था र दीर्घकालीन भविष्यमा पारिरहेको प्रभावलाई उजागर गर्दै प्रतिवेदनले सरकारी नीति, बजेट र कार्यक्रममा बालबालिकाको आवश्यकतालाई प्राथमिकतामा राख्न आग्रह गरेको छ ।
प्रतिवेदनअनुसार नेपालमा करिब ७३ लाख बालबालिका खडेरीको जोखिममा छन् । यसले खानेपानीको उपलब्धता, कृषि उत्पादन, जीविकोपार्जन र पोषणमा असर पार्न सक्ने देखिएको छ । त्यस्तै, ५७ लाख बालबालिका अत्यधिक गर्मीको जोखिममा छन् भने २९ लाख बालबालिका वर्षाजन्य पहिरोको जोखिममा रहेका छन् ।
युनिसेफले जलवायु परिवर्तनका कारण बालबालिका प्रत्यक्ष प्रभावित हुनुका साथै उनीहरूका लागि आवश्यक आधारभूत सेवासमेत दबाबमा परेको जनाएको छ ।
युनिसेफ नेपालकी प्रतिनिधि एलिस अकुंगाले जलवायु सङ्कट बालअधिकारको सङ्कटमा रूपान्तरण हुँदै गएको बताइन् । जलवायु परिवर्तन गराउन बालबालिकाको भूमिका नगण्य भए पनि यसको सबैभन्दा ठूलो असर उनीहरूले नै भोग्नुपरेको उनको भनाइ छ ।
उनले बाढी, खडेरी, अत्यधिक गर्मी र प्रदूषणका घटनाले बालबालिकाको स्वास्थ्य, पोषण, शिक्षा तथा सुरक्षामा प्रत्यक्ष असर पारिरहेको उल्लेख गरिन् ।
प्रतिवेदनले जलवायु परिवर्तनको असर सबै बालबालिकामा समान रूपमा नपर्ने पनि स्पष्ट पारेको छ । गरिब परिवारका बालबालिका, बालिका, अपाङ्गता भएका बालबालिका, सीमान्तकृत समुदायका बालबालिका तथा दुर्गम र जलवायु जोखिमयुक्त क्षेत्रमा बसोबास गर्ने बालबालिका बढी प्रभावित हुने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
यसैबीच, नेपाल सरकारले यही महिना आयोजित राष्ट्रिय जलवायु सम्मेलनका क्रममा ‘बालबालिका, युवा तथा जलवायु कार्यसम्बन्धी घोषणापत्र’ औपचारिक रूपमा अनुमोदन गरेको छ । युनिसेफले यसलाई बालबालिका तथा युवालाई केन्द्रमा राखेर जलवायु कार्य अघि बढाउने दिशामा महत्त्वपूर्ण कदमका रूपमा लिएको छ ।
#UNICEF #ClimateChange #ChildRights #ClimateAction #Nepal #DreamNewsNetwork