तिहारमा पटाकाको त्रासबाट घरपालुवा जनावरलाई कसरी जोगाउने ? अपनाउनुहोस् यी सावधानी

विशेषगरी कुकुर र बिरालोको श्रवण क्षमता मानिसको तुलनामा बढी संवेदनशील हुने भएकाले पटाकाको ठूलो आवाजले उनीहरूलाई नराम्ररी प्रभावित पार्न सक्छ। चर्को आवाजका कारण उनीहरू डराउने, लुक्ने, काँप्ने र असामान्य व्यवहार देखाउने गर्छन्।

अमेरिकन भेटेरिनरी मेडिकल एसोसिएसनका अनुसार आतिशबाजीबाट निस्कने चर्को आवाजले घरपालुवा जनावरमा डर र तनाव उत्पन्न गराउन सक्छ। कतिपय अवस्थामा यसले उनीहरूको व्यवहार तथा स्वास्थ्यमा समेत नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्छ।

त्यसैले तिहारमा आफ्नो मनोरञ्जनसँगै घरपालुवा र सडकमा रहेका जनावरको सुरक्षालाई पनि ध्यान दिन आवश्यक छ।

पटाकाको आवाजले डराउँदा देखिन्छन् यस्ता लक्षण

जनावरले मानिसले जस्तो आफ्नो डर शब्दमा व्यक्त गर्न सक्दैनन्। तर, उनीहरूको व्यवहारमा देखिने परिवर्तनबाट असहजता पहिचान गर्न सकिन्छ।

पटाकाको आवाज सुनेपछि कुकुर काँप्ने, पुच्छर खुट्टामुनि लुकाउने, कान पछाडि फर्काउने र सुरक्षित स्थान खोज्दै लुक्ने गर्न सक्छन्। कतिपयले असामान्य रूपमा भुक्ने, कराउने वा यताउता दौडिने व्यवहार देखाउँछन्।

त्यस्तै, बिरालो खाटमुनि, दराजभित्र वा अँध्यारो कुनामा लुकेर बस्न सक्छन्। खाना खान छाड्नु, शरीर खुम्च्याएर बस्नु, असामान्य रूपमा सास फेर्नु र भाग्न खोज्नु पनि डरका संकेत हुन्।

यस्तो अवस्थामा जनावरलाई जबर्जस्ती बाहिर निकाल्ने, गाली गर्ने वा तानेर नियन्त्रणमा राख्ने गर्नु हुँदैन।

घरभित्रै सुरक्षित वातावरण बनाउनुहोस्

तिहारमा घरपालुवा जनावरलाई सुरक्षित राख्ने सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय पटाका नपड्काउनु हो। तर, वरपर आतिशबाजी भइरहेको अवस्थामा उनीहरूलाई सुरक्षित राख्न केही सावधानी अपनाउन सकिन्छ।

• पटाका पड्किने समयमा कुकुर र बिरालोलाई घरभित्रै राख्नुहोस्।

• बाहिरको आवाज कम गर्न झ्यालढोका बन्द गर्नुहोस्। तर, कोठामा पर्याप्त हावा आवतजावत हुने व्यवस्था मिलाउनुहोस्।

• उनीहरूलाई सहज लाग्ने कोठा वा सुरक्षित कुनामा ओछ्यान, खेलौना, पानी र खानेकुराको व्यवस्था गर्नुहोस्।

• बाहिरको आवाजबाट ध्यान हटाउन मधुरो आवाजमा टेलिभिजन वा संगीत बजाउन सकिन्छ।

• डराएका बेला उनीहरूको नजिकै बसेर सुरक्षित महसुस गराउनुहोस्।

• जबर्जस्ती काखमा लिने, समातेर राख्ने वा गाली गर्ने काम नगर्नुहोस्।

जनावरलाई आफू सहज महसुस गर्ने ठाउँमा बस्न दिनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

दियो, मैनबत्ती र विद्युतीय बत्तीबाट पनि सावधान

तिहारमा घर सजाउन प्रयोग गरिने दियो, मैनबत्ती र झिलिमिली बत्तीले पनि घरपालुवा जनावरलाई जोखिममा पार्न सक्छन्।

कुकुर तथा बिरालो उत्सुकतावश दियो र मैनबत्ती नजिक पुग्दा शरीर वा पुच्छरले ढाल्न सक्छन्। यसबाट छाला पोलिने, रौँ डढ्ने र आगलागीसमेत हुन सक्छ।

त्यसैले दियो र मैनबत्ती जनावरको पहुँचभन्दा टाढा राख्नुपर्छ। त्यस्तै, विद्युतीय बत्तीका तार सुरक्षित स्थानमा राख्नुपर्छ। तार चपाउँदा करेन्ट लाग्न सक्छ भने सजावटका सामग्री खस्दा चोटपटक लाग्न सक्छ।

साना सजावटी वस्तु निल्दा घाँटीमा अड्किने वा श्वासप्रश्वासमा समस्या उत्पन्न हुने जोखिमसमेत रहन्छ।

मिठाई र चकलेट खुवाउँदा हुन सक्छ स्वास्थ्य समस्या

तिहारमा सेलरोटी, मिठाई, चकलेटलगायत विभिन्न परिकार घरमा बनाइन्छन्। कतिपयले माया गरेर घरपालुवा जनावरलाई पनि यस्ता खानेकुरा खुवाउने गर्छन्।

तर, मानिसले खाने सबै परिकार जनावरका लागि उपयुक्त हुँदैनन्।

विशेषगरी चकलेट कुकुरका लागि विषाक्त हुन्छ। त्यस्तै, अत्यधिक चिनी, बोसो र कृत्रिम गुलियो पदार्थ मिसिएका खानेकुराले पनि उनीहरूको स्वास्थ्यमा समस्या निम्त्याउन सक्छन्।

त्यसैले तिहारमा तयार गरिएका मिठाई तथा अन्य परिकार घरपालुवा जनावरलाई खुवाउनु हुँदैन। उनीहरूका लागि उपयुक्त खानेकुरा नै दिनुपर्छ।

यस्तो अवस्थामा तुरुन्त पशु चिकित्सकको सहायता लिनुहोस्

पटाकाको आवाज सुनेर डराएका जनावर केही समयपछि सामान्य अवस्थामा फर्कन सक्छन्। तर, कतिपय अवस्थामा उनीहरूको अवस्था गम्भीर हुन सक्छ।

लगातार काँपिरहने, अत्यधिक सास फेर्ने, बेहोस हुने, लडखडाउने, चोट लाग्ने वा शरीर पोलिने जस्ता लक्षण देखिएमा तुरुन्त पशु चिकित्सकको सहयोग लिनुपर्छ।

त्यस्तै, चकलेट वा अन्य विषाक्त खानेकुरा खाएको आशंका भएमा पनि घरमै निको हुने प्रतीक्षा गर्नु हुँदैन।

कुकुरलाई घुमाउन लैजाँदा अपनाउनुहोस् सावधानी

तिहारमा पटाका पड्किने र सडकमा मानिसको चहलपहल बढ्ने भएकाले कुकुरलाई बाहिर घुमाउन लैजाँदा विशेष ध्यान दिनुपर्छ।

सम्भव भएसम्म बिहानको समयमा घुमाउन लैजानु उपयुक्त हुन्छ। बाहिर लैजाँदा पट्टामा बाँधेर राख्नुपर्छ र भीडभाड तथा पटाका पड्काइरहेको क्षेत्रबाट टाढा राख्नुपर्छ।

सडकमा छरिएका पटाकाका अवशेष, बारुद तथा अन्य रासायनिक पदार्थ सुँघ्न वा खान नदिनुहोस्। कुकुरको घाँटीमा पहिचान खुल्ने ट्याग लगाउँदा हराएको अवस्थामा फेला पार्न सहज हुन्छ।

पटाकाको आवाजले कुकुर डराउन थालेमा जबर्जस्ती हिँडाउनु हुँदैन। सुरक्षित रूपमा घर फर्काउनुपर्छ।

सडकका जनावरको सुरक्षामा पनि ध्यान दिऔँ

घरपालुवा जनावरलाई घरभित्र सुरक्षित राख्न सकिए पनि सडकमा बस्ने कुकुर, बिरालो तथा चराचुरुंगीका लागि पटाकाको आवाजबाट जोगिने सुरक्षित ठाउँ नहुन सक्छ।

चर्को आवाजका कारण उनीहरू डराएर जथाभावी दौडिँदा सवारीसाधनको ठक्करबाट घाइते हुने वा हराउने जोखिम रहन्छ।

त्यसैले सडकमा रहेका जनावरको नजिक पटाका पड्काउने, उनीहरूलाई तर्साउने वा जिस्क्याउने काम गर्नु हुँदैन।

घाइते वा अत्यधिक डराएको अवस्थामा कुनै जनावर भेटिएमा सम्भव भएसम्म सुरक्षित स्थानमा राखेर उद्धार तथा उपचारका लागि सहयोग गर्नुपर्छ।

पटाका पड्काइसकेपछि त्यसका अवशेष पनि राम्रोसँग सफा गर्नुपर्छ। नत्र जनावरले बारुद वा अन्य रासायनिक पदार्थका टुक्रा खाएर बिरामी पर्न सक्छन्।

तिहार खुसी, प्रेम र सद्भाव बाँड्ने पर्व हो। हाम्रो केही क्षणको मनोरञ्जनले कुनै निर्दोष प्राणीलाई पीडा र त्रास दिनु उचित हुँदैन। त्यसैले यस वर्ष तिहार मनाउँदा घरपालुवा मात्र होइन, सडकमा रहेका जनावरको सुरक्षालाई समेत प्राथमिकता दिऔँ।