प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिको विवाद सेलाउन नपाउँदै अर्थमन्त्री वाग्ले पनि आलोचनामा
काठमाडौं । भारतसँगको सीमा विवादबारे प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले दिएको अभिव्यक्तिको विवाद समाधान हुन नपाउँदै अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेको भारतमा व्यक्त धारणालाई लिएर नयाँ बहस सुरु भएको छ। दुवै नेताका अभिव्यक्तिलाई लिएर विपक्षी दल तथा विभिन्न पक्षबाट आलोचना भइरहेको छ।
प्रधानमन्त्री शाहले गत जेठ १७ गते प्रतिनिधिसभामा सांसदहरूसँगको प्रश्नोत्तरका क्रममा नेपाल र भारतबीचको सीमा विवादबारे बोल्दै दुवै देशबाट एकअर्काको भूमि अतिक्रमण भएको उल्लेख गरेका थिए। उनको उक्त अभिव्यक्तिपछि विपक्षी दलहरूले आपत्ति जनाउँदै स्पष्टीकरण दिन र अभिव्यक्ति सच्याउन माग गरेका थिए।
लिपुलेक र लिम्पियाधुरासम्बन्धी सीमा विवादबारे श्रम संस्कृति पार्टीका सांसद आरेन राईले उठाएको प्रश्नको जवाफ दिने क्रममा शाहले आफू प्रधानमन्त्री बनेपछि नेपालले पनि भारतको भूमि विभिन्न स्थानमा मिचेको विषय थाहा पाएको बताएका थिए। दुवै देशले एकअर्काको भूमि अतिक्रमण गरेको उल्लेख गर्दै उनले आपसी समझदारीबाट समस्या समाधान गर्ने धारणा राखेका थिए।
प्रधानमन्त्रीको उक्त अभिव्यक्तिलाई लिएर विपक्षी दलहरूले लामो समयसम्म संसद्मा विरोध जनाएका थिए। उनीहरूले अभिव्यक्ति सच्याउन माग गर्दै सदन अवरुद्ध गर्नुका साथै सभामुखमार्फत प्रधानमन्त्रीलाई जवाफ दिन निर्देशन जारी गर्न आग्रह गरेका थिए।
भदौ १ गते सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले प्रतिनिधिसभा नियमावलीका सम्बन्धित प्रावधानअनुसार सांसदका प्रश्नको जवाफ दिन प्रधानमन्त्रीलाई निर्देशन दिएका थिए। त्यसपछि विपक्षी दलहरूले सदनको नियमित कामकारबाहीमा अवरोध गर्न छाडे पनि उक्त विषयमा प्रश्न उठाउन भने जारी राखेका थिए।
प्रधानमन्त्रीले जवाफ दिने तय भएको समयमा भोटेकोशी क्षेत्रमा आएको बाढीका कारण ठूलो जनधनको क्षति भएपछि कार्यक्रम रोकिएको थियो। त्यसपछि प्रतिनिधिसभाको बर्खे अधिवेशन स्थगित हुँदा उक्त विषयमा प्रधानमन्त्रीको जवाफ आउन सकेन।
यसैबीच, अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेको भारत भ्रमणका क्रममा दिएको अभिव्यक्तिले अर्को राजनीतिक बहस जन्माएको छ। उनले कात्तिक ६ गते भारतको नयाँदिल्लीमा आयोजित ‘एनडीटीभी वर्ल्ड समिट २०२६’ मा सम्बोधन गर्दै नेपाली राष्ट्रवादलाई भारतविरोधी भावनासँग जोडेर हेर्ने प्रवृत्ति अब अन्त्य हुँदै गएको बताएका थिए।
वाग्लेले नयाँ पुस्ताको प्राथमिकता आर्थिक समृद्धि, रोजगारी, सुशासन र छिमेकी मुलुकसँगको सकारात्मक सम्बन्ध रहेको उल्लेख गरेका थिए। विगतमा वैचारिक प्रशिक्षणका कारण नेपाली राष्ट्रवादलाई भारतविरोधी दृष्टिकोणसँग जोडेर बुझ्ने भाष्य बनेको उनको भनाइ थियो।
उनको अभिव्यक्तिपछि पनि विभिन्न पक्षबाट आलोचना भइरहेको छ। आलोचकहरूले राष्ट्रियता र भारतसँग जोडिएका संवेदनशील विषयमा नेताहरूले व्यक्त गर्ने धारणाप्रति आपत्ति जनाएका छन्। उनीहरूले प्रधानमन्त्रीको सीमा विवादसम्बन्धी अभिव्यक्तिमा स्पष्टता नआउँदै अर्थमन्त्रीको पछिल्लो भनाइ सार्वजनिक हुनुले राजनीतिक बहस थप चर्काएको बताएका छन्।
प्रधानमन्त्री शाह र अर्थमन्त्री वाग्लेका अभिव्यक्तिले नेपाल–भारत सम्बन्ध, राष्ट्रियता र सीमा विवादबारे राजनीतिक वृत्तमा बहसलाई निरन्तरता दिएको छ। दुवै विषयमा सरकारको आधिकारिक धारणा र सम्बन्धित प्रश्नको स्पष्ट जवाफलाई चासोका साथ हेरिएको छ।