काठमाडौँ । टर्कीको अन्ताल्यामा जारी संयुक्त राष्ट्रसंघीय जलवायु परिवर्तन सम्मेलन (कोप–३१) मा सहभागी कृषि, वन तथा वातावरणमन्त्री गीता चौधरी शेर्पा समुदायको परम्परागत पोशाक लगाएको विषयलाई लिएर विवादमा परेकी छन् ।
मन्त्री चौधरीले शेर्पा समुदायको मौलिक पहिरन सही तरिकाले नलगाएको भन्दै सामाजिक सञ्जालमा उनको आलोचना भइरहेको छ । राष्ट्रिय आदिवासी जनजाति महिला महासंघकी बागमती प्रदेश अध्यक्ष छिरिङ डोल्मा शेर्पाले फेसबुकमार्फत मन्त्रीको पहिरनप्रति असन्तुष्टि जनाएकी हुन् ।
शेर्पाका अनुसार मन्त्री चौधरीले हिमाली क्षेत्रको सांस्कृतिक पहिरनबारे पर्याप्त जानकारी नलिई र सम्बन्धित समुदायसँग परामर्श नगरी पोशाक लगाएकी छन् । उनले मन्त्रीको पहिरनलाई सांस्कृतिक पहिचान र मर्यादासँग जोडेर प्रश्न उठाएकी छन् ।
फेसबुकमा आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्दै शेर्पाले मन्त्रीको उक्त गतिविधि हिमाली समुदायको मुद्दा उठाउने प्रयास नभई समुदायको पहिचानमाथि व्यंग्य गरेजस्तो देखिएको टिप्पणी गरेकी छन् ।
उनले कोप–३१ मा सहभागी विभिन्न देशका प्रतिनिधिले मन्त्रीको तस्बिर देखेपछि शेर्पा समुदायको पहिरनबारे गलत धारणा बनाउन सक्ने चिन्ता व्यक्त गरेकी छन् ।
सगरमाथा आरोहणमार्फत अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा नेपालको पहिचान स्थापित गर्न तथा हिमालको संरक्षणमा शेर्पा समुदायले पुर्याएको योगदान स्मरण गराउँदै उनले समुदायको सांस्कृतिक पहिचानलाई हल्का रूपमा लिन नहुने बताएकी छन् ।
हिमाली क्षेत्रका समस्या र मुद्दा अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा उठाउन शेर्पा समुदायको पहिरन लगाउनैपर्ने बाध्यता नरहेको उनको भनाइ छ । मन्त्रीकै आधिकारिक हैसियतमा हिमाली क्षेत्रका विषय प्रस्तुत गर्न सकिने उल्लेख गर्दै शेर्पा पोशाक लगाउने हो भने त्यसको सांस्कृतिक मर्यादा र विधि पालना गर्नुपर्ने उनले सुझाव दिएकी छन् ।
‘पहिरन भनेको पहिचान हो । पहिचान उल्टो भएपछि जाति नै उल्टो देखिन्छ । यो सम्पूर्ण हिमाली क्षेत्रको अपमान भएको छ,’ शेर्पाले फेसबुकमा लेखेकी छन् ।
उनले मन्त्री चौधरीले यस विषयमा सार्वजनिक रूपमा माफी माग्नुपर्ने मागसमेत गरेकी छन् ।
सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएको तस्बिरमा मन्त्री चौधरीले शेर्पा महिलाले कम्मरमा बाँध्ने परम्परागत धर्के एप्रोन (पाङदेन) फरक तरिकाले लगाएको देखिन्छ । त्यस्तै, परम्परागत आङ्गी (बख्खु) माथि आधुनिक कोट लगाएको तस्बिर पनि सार्वजनिक भएको छ ।
मन्त्रीको यही पहिरनलाई लिएर शेर्पा समुदायको सांस्कृतिक पहिचान र परम्परागत पोशाकको सम्मान गर्नुपर्ने विषयमा सामाजिक सञ्जालमा बहस सुरु भएको छ ।