काबुल । अफगानिस्तानमा दुई दशकसम्म चलेको अमेरिकी नेतृत्वको सैन्य उपस्थिति र त्यसबाट परेको प्रभावलाई समेटेर लेखिएको पुस्तक ‘मेमोरिज अफ जिहादः ट्वान्टी इयर्स इन अकुपेसन’ को अंग्रेजी संस्करण सार्वजनिक गरिएको छ ।
अफगानिस्तानको सूचना तथा संस्कृति मन्त्रालयका प्रकाशन उपमन्त्री मुहाजेर फराहीद्वारा लिखित पुस्तकमा सन् २००१ देखि २०२१ सम्मको युद्धकालका विभिन्न घटनाक्रमलाई समेटिएको छ ।
विशेषगरी, सन् २००९ मा अफगानिस्तानको फराह प्रान्तमा भएको अमेरिकी बमबारीका क्रममा मारिएकी आमाको दूध चुस्न खोजिरहेको एक निर्दोष शिशुको मार्मिक दृश्यबाट पुस्तकको कथा सुरु गरिएको छ ।
अफगानिस्तानबाट अन्तिम अमेरिकी सैनिक बाहिरिएको तीन वर्ष पूरा हुन लागेका बेला पुस्तकको अंग्रेजी संस्करण सार्वजनिक गरिएको हो । सन् २०२१ अगस्ट ३१ मा अमेरिकी सेना अफगानिस्तानबाट पूर्ण रूपमा बाहिरिएको थियो ।
लेखक फराहीले अमेरिकी सैन्य उपस्थितिका क्रममा अफगान नागरिकले भोगेका वास्तविक अनुभव तथा अफगान समाजमा परेको दीर्घकालीन प्रभावलाई अभिलेखीकरण गर्ने उद्देश्यले पुस्तक लेखिएको बताएका छन् ।
पुस्तक सार्वजनिक गर्दै उपमन्त्री फराहीले सन् २००१ देखि २०२१ सम्मको दुई दशकमा अमेरिकी सेनाबाट व्यापक हिंसा र अत्याचारका घटना भएको दाबी गरे ।
उनले भने, ‘सन् २००१ देखि २०२१ सम्मको २० वर्षमा अमेरिकी सेनाबाट व्यापक हिंसा र अत्याचारका घटनाहरू भए । गाउँबस्ती, विवाह समारोह, अन्त्येष्टि र शैक्षिक संस्थाहरूमा बमबारी गरियो । यसले गर्दा ग्रामीण भेगमा ठूलो विनाश निम्तिएको छ । लाखौँ देशवासीले ज्यान गुमाएका छन् भने हजारौँले कारागार र यातना भोग्नुपरेको छ ।’
पुस्तकमा दुई दशक लामो सैन्य हस्तक्षेपका कारण अफगानिस्तानले भोग्नुपरेको नागरिक हताहती, विस्थापन, भौतिक विनाश र मानसिक आघातका विषयलाई विस्तृत रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ ।
सन् २०२१ अगस्टमा तालिबान सत्तामा फर्किएपछि अफगानिस्तानले सामना गरिरहेको आर्थिक संकटको विषयलाई समेत पुस्तकले समेटेको छ । अमेरिकाले अफगानिस्तानको केन्द्रीय बैंकको करिब ७ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको सम्पत्ति रोक्का गरेको उल्लेख गर्दै पुस्तकमा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्ध तथा वैदेशिक सहयोगमा आएको गिरावटले अफगान अर्थतन्त्रमा गम्भीर असर परेको विषय प्रस्तुत गरिएको छ ।
अफगानिस्तानमा अमेरिकी सैन्य हस्तक्षेपको दुई दशकलाई नागरिकको दृष्टिकोणबाट अभिलेखीकरण गर्ने प्रयासका रूपमा पुस्तकलाई हेरिएको छ ।