काठमाडौं । रसुवाको भोटेकोशी र त्रिशूली नदीमा आएको १० भदौको बाढीबाट रसुवा, नुवाकोट, धादिङलगायत जिल्लाका करिब डेढ लाख नागरिक प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित भएको प्रारम्भिक आँकलन गरिएको छ ।
उक्त विनाशकारी बाढीबाट डेढ लाख नागरिक प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित भएको प्रारम्भिक आँकलन गरिएको स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले जनाएको छ । शुक्रवार सिंहदरबारमा बसेको प्रतिनिधिसभाको शिक्षा, स्वास्थ्य तथा सूचना प्रविधि समितिको बैठकमा बोल्दै मन्त्रालयका सचिव डा. विकास देवकोटाले वागमती प्रदेश सरकार र सरकारका विभिन्न संयन्त्रमार्फत संकलन गरिएको तथ्यांकका आधारमा प्रभावित जनसंख्याको आँकलन गरिएको जानकारी दिए ।
उनले प्रभावित क्षेत्रबाट उद्धार गरी होल्डिङ सेन्टरमा राखिएका २५ जनालाई झाडापखाला लागेको भेटिएको पनि बताए । उनले अन्य स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या देखा नपरेको बताए । सचिव देवकोटाले पछिल्लो विपद्बाट स्वास्थ्य क्षेत्रले महत्वपूर्ण पाठ सिकेको भन्दै आगामी दिनमा बन्ने संरचनालाई जलवायु अनुकूल बनाउनुपर्नेमा जोड दिए ।
उनले भौगोलिक अवस्था र तापक्रमअनुसार भवन निर्माणको अवधारणा अघि बढाउनुपर्ने र मन्त्रालयले त्यससम्बन्धी योजनाको तयारी गरिरहेको बताए । संरचना निर्माण गर्दा स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या पर्दा सहज रूपमा सेवा लिन सकिने गरी नजिकका स्वास्थ्य सुविधाको अवस्थालाई समेत आधार बनाउनुपर्नेमा उनको जोड छ ।
उनले भने, ‘अहिले बाढी प्रभावित क्षेत्रमा डेढ लाख जनसंख्या रहेको हाम्रो आँकलन हो । प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा हामी पनि केही न केही हिसाबले त समस्यामा नै छौँ । डेटा संकलनका लागि हामीले प्रदेश सरकार र हाम्रा च्यानलहरूमार्फत संकलन गरेका हौँ । केही तलमाथि पनि हुन सक्छ । परेला रोगको बारेमा अघि कुरा उठाउनुभएको थियो । त्यस्तो बिरामी भेटिएका छैनन् । झाडापखालाका केस २५ देखिएका छन् । अहिलेको विपद्बाट हामीले धेरै नै पाठ सिकेका छौँ । अब स्वास्थ्य मन्त्रालयबाट बन्ने घरहरू कस्तो भौगोलिक अवस्थामा बन्छन् र कस्ता बन्छन् भनेर ‘क्लाइमेट रेजिलेन्स स्ट्रक्चर’ भन्ने कुरा आएको छ । त्यसो भएको हुनाले अब तापक्रम धेरै भएको ठाउँमा बनाउने घर र चिसोमा बनाउने घर फरक हुनेछन् । अब सबै क्षेत्रले यो विषयमा गम्भीरतापूर्वक सोच्नुपर्ने हुन्छ । र अब घर निर्माण गर्दा स्वास्थ्य क्षेत्रसम्बन्धी समस्या आउँदा नजिक कस्ता प्रकारका फेसिलिटी छन् भन्ने कुरा हेरेर पनि बनाउनुपर्ने हुन्छ । यो मास्टरप्लान बनाइरहेका छौँ । त्यो पूरा भएपछि यो समितिमा ल्याएर भन्ने नै छु ।’
उनले पुनःस्थापना र पुनर्निर्माणका लागि ‘क्लाइमेट रेजिलेन्स स्ट्रक्चर’ सहितको मास्टरप्लान निर्माण गरिरहेको बताए ।