अमेरिका । नेपाली नर्स ममता काफ्ले भट्टको मृत्यु प्रकरणमा उनका श्रीमान् नरेश भट्टले अदालतमा दिएको पछिल्लो बयानले मुद्दालाई नयाँ मोड दिएको छ। यसअघि ममता बेपत्ता भएको बताउँदै आएका नरेशले अहिले उनको शव टुक्राटुक्रा पारेर लुकाएको स्वीकार गरेका छन्। तर, ममताको हत्या आफूले नगरेको दाबी गर्दै उनले मृत्युको कारण आत्महत्या भएको जिकिर गरेका छन्।
अमेरिकाको भर्जिनियास्थित अदालतमा आफ्नो पक्ष राख्ने क्रममा नरेशले ममता विषादी सेवनका कारण अचेत अवस्थामा भेटिएको बताएका छन्। उनलाई बचाउने प्रयास गरे पनि सफल नभएपछि मृत्यु भएको ठानेर शव व्यवस्थापन गरेको उनको दाबी छ। प्रहरीलाई जानकारी दिनुको सट्टा शव लुकाउने निर्णय गर्नुको कारणबारे उनले डर र त्रासलाई उल्लेख गरेका छन्।
अदालतमा उनले शव फेला नपरोस् भन्ने उद्देश्यले लुकाएको पनि स्वीकार गरेका छन्। यसअघि श्रीमती बेपत्ता भएको बताउँदै आएका नरेशको यो स्वीकारोक्तिले घटनाबारे अनुसन्धानको दिशा परिवर्तन गरेको छ।
ममता सन् २०२४ जुलाईको अन्तिम सातादेखि सम्पर्कविहीन भएकी थिइन्। अगस्ट ५ मा नरेशले प्रहरीलाई उनी हराएको जानकारी दिएका थिए। त्यतिबेला ममता आफन्तलाई भेट्न न्युयोर्क वा टेक्सास गएको हुन सक्ने उनले बताएका थिए। तर, अनुसन्धानका क्रममा ती स्थानमा उनका आफन्त रहेको पुष्टि नभएपछि प्रहरीको शंका नरेशमाथि केन्द्रित भएको थियो।
अदालतमा दिएको बयानअनुसार ममता जुलाई २९ को रात वा जुलाई ३० को बिहान अचेत अवस्थामा भेटिएकी थिइन्। उनले विषादी सेवन गरेको हुन सक्ने आफूलाई लागेको नरेशको भनाइ छ। त्यसपछि आपत्कालीन सेवा ९११ मा फोन गर्ने प्रयास गरे पनि डरका कारण सम्पर्क गर्न नसकेको उनले बताएका छन्।
उनका अनुसार शव फोहोर फाल्ने भाँडामा अट्ने गरी आराले काटेर सानो बनाइएको थियो। त्यसपछि अवशेषलाई झोलामा राखेर फाल्ने प्रयास गरेको उनले अदालतमा स्वीकार गरेका छन्।
हत्या र शव लुकाउने अभियोगको कानुनी फरक
नरेशको प्रतिरक्षाको मुख्य आधार ममताको मृत्यु आत्महत्याका कारण भएको र त्यसपछि आफूले शव लुकाएको भन्ने दाबी देखिन्छ। यसमार्फत उनीमाथि लागेको प्रथम श्रेणीको हत्या अभियोगबाट छुटकारा पाउने प्रयास भइरहेको हुन सक्ने कानुनी विश्लेषकहरूको बुझाइ छ।
अमेरिकी फौजदारी न्याय प्रणालीमा शव लुकाएको स्वीकार गर्नु र हत्या गरेको प्रमाणित हुनु फरक विषय हुन्। अभियोजन पक्षले हत्या भएको र त्यसमा अभियुक्तकै संलग्नता रहेको कुरा शङ्कारहित रूपमा प्रमाणित गर्नुपर्छ। शव लुकाएको स्वीकारोक्तिले घटनापछिका गतिविधि पुष्टि गर्न सक्ने भए पनि त्यसैले मात्रै हत्या प्रमाणित गर्दैन।
भर्जिनियाका प्रतिरक्षा वकिल फ्र्याङ्क साल्भाटोका अनुसार नरेशका कानुन व्यवसायीले हत्या अभियोगमा शंका सिर्जना गरी तुलनात्मक रूपमा कम सजाय हुने अपराधमा दोषी ठहर हुने सम्भावना खोजिरहेको हुन सक्छन्।
भर्जिनिया राज्यको कानुनअनुसार गैरकानुनी गतिविधि लुकाउन वा मृत्यु तथा मृत्युको कारण पत्ता लाग्न नदिन दुर्भावनापूर्ण उद्देश्यले शव लुकाउने, स्थानान्तरण गर्ने वा त्यसमा परिवर्तन गर्ने कार्य क्लास ६ फेलोनीअन्तर्गत पर्न सक्छ। यस अपराधमा सामान्यतः एकदेखि पाँच वर्षसम्म कैद सजाय हुन सक्ने व्यवस्था छ। कानुनले निश्चित अवस्थामा वैकल्पिक सजायको व्यवस्था पनि गरेको छ।
त्यसैगरी शव काटेर टुक्राटुक्रा पारिएको विषयलाई अभियोजन पक्षले शव विकृत बनाएको छुट्टै अभियोगका रूपमा अघि सारेको छ। शव लुकाउने र विकृत बनाउने अभियोगको कानुनी आधार तथा सजाय अलग-अलग हुन सक्ने भएकाले दुवैलाई एउटै अपराधका रूपमा बुझ्न मिल्दैन।
प्रथम श्रेणीको हत्या प्रमाणित भए आजीवन कैदसम्म हुन सक्ने
नरेशमाथि लागेको सबैभन्दा गम्भीर आरोप प्रथम श्रेणीको हत्या हो। भर्जिनियाको कानुनअनुसार योजनाबद्ध र पूर्वनिर्धारित रूपमा गरिएको हत्या यस श्रेणीमा पर्न सक्छ।
प्रथम श्रेणीको हत्यामा दोषी ठहर भए सामान्यतः २० वर्षदेखि आजीवन कारावाससम्मको सजाय हुन सक्छ। दोस्रो श्रेणीको हत्या प्रमाणित भए पाँचदेखि ४० वर्षसम्म कैद हुन सक्ने कानुनी व्यवस्था छ।
अमेरिकी सञ्चारमाध्यमका अनुसार यस मुद्दामा प्रथम श्रेणीको हत्या प्रमाणित नभए पनि उपलब्ध प्रमाण र अदालतको निर्देशनका आधारमा निर्णायक मण्डलले दोस्रो श्रेणीको हत्या ठहर गर्न सक्ने विकल्पसमेत रहेको छ।
शव नभेटिए पनि हत्या प्रमाणित हुन सक्छ
ममता काफ्ले भट्टको शव अहिलेसम्म फेला परेको छैन। शव नभेटिनुले अनुसन्धान र अभियोजनको प्रक्रिया जटिल बनाएको भए पनि शव फेला नपरेकै कारण हत्या प्रमाणित गर्न नसकिने भन्ने हुँदैन।
अभियोजन पक्षले घटनास्थलबाट प्राप्त रगतका नमुना, डीएनए परीक्षण, डिजिटल गतिविधि, निगरानी क्यामेराका दृश्य, खरिद गरिएका सामग्री तथा अन्य परिस्थितिजन्य प्रमाणका आधारमा घटनाको क्रम स्थापित गर्न सक्छ।
यस प्रकरणमा अनुसन्धानकर्ताले घरभित्र ममताको रगतसँग मेल खाने प्रमाण फेला परेको र शव व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित गतिविधि देखिएको दाबी गरेका छन्।
नरेशको पछिल्लो बयानले ममता जीवितै कतै गएको हुन सक्ने सम्भावनालाई लगभग समाप्त पारेको छ। अब अदालतमा प्रस्तुत हुने बयान र अन्य प्रमाणबीचको मेलका आधारमा निर्णायक मण्डलले निष्कर्ष निकाल्नुपर्नेछ।
अभियोजन पक्षले हत्या प्रमाणित गर्न सके नरेशले गम्भीर सजाय भोग्नुपर्ने हुन सक्छ। हत्या प्रमाणित नभए पनि शव लुकाएको र विकृत बनाएको अभियोगमा दोषी ठहर हुने सम्भावना कायमै रहनेछ। अदालतमा नरेशको बयान दिने क्रम अझै जारी छ।